1. نام برخی کانیها بسیار کهن است و هنوز دلیل نامیده شدن به چنین نام‌هایی را به‌درستی نمی‌دانیم؛ مانند کوارتز



2. نام برخی از کانیها از نام کاشفشان گرفته شده است؛ مانند کوولیت از کوولی، کانی شناس ایتالیایی.


File:Covellite-Pyrite-181408.jpg

File:Covellite-195444.jpg

Covellite




Iridescent Goethite

Iridescent Goethite

Iridescent Goethite

Iridescent Goethite

Iridescent Goethite

Iridescent Goethite

Iridescent Goethite



http://legacy.belmont.sd62.bc.ca/teacher/geology12/photos/misc/minerals/Goethite.jpg

goethite is an iron hydroxide.




Mammilary and stalactitic goethite: FeO-OH

Goethite Healing Crystals
Goethite healing crystals




File:Goethite Angleterre.jpg
گوتیت (Goethite)‏ با فرمول شیمیایی FeOOH از مجموعه کانی هاست و از نام شاعر آلمانی گوته (J.W.Goethe) / (1749–1832) گرفته شده‌است.


3. نام برخی کانیها از نام جایی گرفته شده که نخستین‌بار در آن‌جا پیدا شده‌اند که به آن پسوند "ایت" می دهند؛ مانند آراگونیت از آرگون در اسپانیا.

aragonite-sliman


aragonite_bleue_chine


Click on Picture to Enlarge

File:Argonitecrystal.jpg

Pink Aragonite Crystals


File:Aragonite 2 Enguidanos.jpg

Aragonite_Enguidanos



4. برخی کانیها نام‌های افسانه‌ای دارند؛ مانند مارتیت از مارس(خدای جنگ).





Martite


5. نام برخی کانیها از ترکیب شیمیایی آن‌ها گرفته شده است؛ مانند سیدریت از سیدروس به معنای آهن.





Siderite with Pyrite



Siderite

6. نام برخی از کانیها از ویژگی‌های فیزیکی آن‌ها گرفته شده است؛ مانند باریت از باروس به معنای سنگین.


Barite



7. نام برخی از کانیها از نوع کاربرد آن ها گرفته شده است؛ مانند نفریت از نفرون کلیه‌ها، زیرا این کانی برای درمان آسیب‌ها کلیه سودمند است.



Nephrite Jade Scholar's Viewing Stone (Suiseki)


Nephrite (Jade) m

8. نام برخی از کانیها از رنگ آن‌ها گرفته شده است؛ مانند الوین به معنای کانی سبز زیتونی.


olivine


9. برخی کانی ها نام محلی دارند که جنبه‌ی جهانی پیدا کرده است؛ مانند سافیر که نام هندی این کانی ها است.



Sapphire from Winza, Dodoma, Tanzania [db_pics/pics/af821a.jpg]
Sapphire from Winza, Dodoma, Tanzania [db_pics/pics/af821c.jpg]
sapphire

10- نام عده دیگری از کانی‌ها از رنگ آنها در زبان یونانی گرفته شده است. مثلا هماتیت به معنی قرمز خونی.


File:Hematite.jpg

File:Calcite-Hematite-148272.jpg

Hematite-Calcite

Hematite

11-بعضی از کانی‌ها نام خود را از خواص ویژه‌ای که داشتند گرفته‌اند. مثلا دیستن ، در زبان یونانی به معنی دارای «دو سختی» است.



disthene (kyanite) m



12-نام بعضی از کانی‌ها مربوط به عناصر موجود در آنهاست. مثلا نیکلین دارای نیکل است.




Nickeline


کانیهای با نام‌های ایرانی

1. بیرونیت(Birunite): سیلیکات کلسیم و کربنات کلسیم آب‌دار

این کانی در سال 1957 میلادی کشف و به افتخار دانشمند ایرانی، ابوریحان بیرونی نام‌گذاری شد تا بزرگداشتی بر پژوهش‌های وی درباره‌ی کانیها و سنگها باشد.

*** تبصره : متاسفانه بنده نتوانستم با تمام تلاشم عکسی بنام بیرونیت در گوگل بیابم . این کانی دارای فرمول سیلیکات کلسیم هیدراته است اما هر سیلیکات هیدراته ای دارای یک یون فلزی هم باید باشد که متاسفانه من نمیدونم آن یون فلزیدر بیرونیت چیست !... کانی زیر بنام بورنیت میباشد با یون فلزی آهن و نمیدانم آیا به بیرونیت ربطی دارد یا نه ... شاید مانند انارکیت که دارای یک نام معادل ( herbertsmithite ) است ؛ بیرونیت هم دارای چنین نام معادلی هم باشد که من نمیدانم . لطفا دوستان عزیز در صورت داشتن اطلاعات مورد توجه در این باره مرا هم مطلع نمایید .سپاسگزارم....


Bornite



2. آویسنیت(Avicennite): اکسید تالیوم و آهن ... این کانی در سال 1958 میلادی کشف شد و به افتخار دانشمندایرانی، ابن سینا، نام‌ گذاری شد. ابن سینا نخستین طبقه‌بندی کانیهارا در کتاب شفا آورده است.














AM-AVICENNITE-T01 $15


3. تالمسیت(Talmessite): آرسنات آب‌دار کلسیم، منیزیم و باریوم ... این کانی را باریان و هرپن در سال 1960 در معدن قدیمی تالمسی در کنار دهی به همین نام در انارک یزد کشف کردند و نام این معدن را بر آن گذاشتند. این کانی ویژگی فلوئورسان دارد و رنگ آن بی‌رنگ تا سبز می‌شود.










4. ایرانیت(Iranite): کرومات سرب آب‌دار ... این کانی را باریان و هرپن در سال 1963 در یکی از معدن‌های قدیمی سه‌برز در شمال غربی انارک کشف کردند و نام ایرانیت را بر آن نهادند. این کانی زرد زعفرانی و دارای جلای شیشه‌ای، در پیرامون نایبندان نیز یافت می‌شود.


5. خونیت (Khuniite):کرومات سرب، روی و مس ... این کانی را ادیب و اتمان در سال ۱۹۷۰ میلادی در معدن قدیمی خونی در شمال انارک کشف کردند. این کانی، به کانی ایرانیت شباهت زیادی دارد، اما رنگ زرد آن به قهوه‌ای گرایش دارد.


6. انارکیت(Anarakite): کلرید بازی روی و مس ... این کانی را ادیب و اتمان در سال 1972 در انارک کشف کردند و نام همین بخش را بر این کانی سبز رنگ نهادند.



Anarakite is a synonym for herbertsmithite



7. خادمیت(Khademite): سولفات بازی و آب‌دار آلومینیوم ... این کانی را باریان، برتلون و صدرزاده در ساغند یزد کشف کردند و به افتخار نصرالله خادم، ریاست آن زمان سازمان زمین‌شناسی ایران، نام‌گذاری کردند.